Zapobieganie chorobom wywołanym przez pneumokoki

Prevention of pneumococcal disease

Zalecenia Doradczego Komitetu do spraw Szczepień (Advisory Committee on Immunization Practices - ACIP) Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP) Za zgodą The Morbidity and Mortality Weekly Report (MMWR) The MMWR [TM] Series is published by the Epidemiology Program Office, Centers for Disease Control and Prevention (CDC), Public Health Service, U. W. Department of Health and Human Services, Atlanta, GA 30333. Tłumaczył Krzysztof Cedro.

WSTĘP

INTRODUCTION

Streptococcus pneumoniae (pneumokok) jest bakterią patogenną dla dzieci i dorosłych na całym świecie. Jest najważniejszą przyczyną chorób u małych dzieci i powoduje zachorowania i zgony u osób w podeszłym wieku i pacjentów z niektórymi współistniejącymi schorzeniami. Mikroorganizm ten kolonizuje górne drogi oddechowe i może wywoływać następujące typy chorób: a) uogólnione zakażenia inwazyjne, w tym posocznicę i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych; b) zapalenia płuc i zakażenia dolnych dróg oddechowych oraz c) zakażenia górnych dróg oddechowych, w tym zapalenie ucha środkowego i zapalenia zatok obocznych nosa. Ocenia się, że pneumokoki odpowiedzialne są w Stanach Zjednoczonych za 3000 przypadków zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, 50 000 przypadków posocznicy i 7 milionów przypadków zapaleń ucha środkowego każdego roku ^1-4. Niniejszy artykuł koncentruje się na zapobieganiu inwazyjnym zakażeniom pneumokokowym (np. posocznicy, zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych lub zakażeniom innych rejonów organizmu ludzkiego, które w warunkach fizjologicznych nie zawierają bakterii) poprzez zastosowanie szczepionki zawierającej polisacharydy pneumokoków. Szczepionka ta zapobiega inwazyjnej chorobie bakteryjnej, chociaż dostępne dane sugerują, że jest mniej skuteczna w zapobieganiu innym rodzajom zakażeń pneumokokowych.

Streptococcus pneumoniae (pneumococcus) is a oactenai pathogen that affects children and acuits worldwide. it is a leading cause of illness in young children and causes illness and death among the eiderly and persons who have certain underlying medical conditions. The organism colonizes the upper respiratory tract and can cause the following types of illnesses: a) dissem nated invasive infections, including bacteremia and meningitis; b) pneumonia and other lower respiratory tract infections; and c) upper respiratory tract infections, including otitis media and sinusitis. Each year in the United States, pneumococcal disease accounts for an estimated 3, 000 cases of meningitis, 50, 000 cases of bacteremia, 500, 000 cases of pneumonia, and 7 millton cases of otitis media [1-4] The focus of this report is the prevention of invasive pneumococcal disease (i. e., bacteremia, meningitis, or infection of other normally sterile sites) through the use of pneumococcal polysaccharide vaccine. This vaccine protects against irvasive bacteremic disease, although existing data suggest that it is less effective in protecting against other types of pneumococcal infections.

WPROWADZENIE

BACKGROUND

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA ZAKAŻEŃ INWAZYJNYCH

INCIDENCE OF INVASIVE DISEASE

Ciężkie zakażenia pneumokokowe spowodowane są wysiewem bakterii do krwi i centralnego układu nerwowego. Dane pochodzące z badań populacyjnych wskazują, że całkowita roczna częstość występowania posocznic pneumokokowych w Stanach Zjednoczonych wynosi - jak się ocenia -15 do 30 przypadków na 100 000 ludności. Częstość ta jest wyższa wśród osób powyżej 65 roku życia (50 - 83 przypadki na 100 000 ludności) oraz u dzieci poniżej 2 roku życia (160 przypadków na 100 000) 5-6. U osób dorosłych 60 -87% posocznic pneumokokowych związane jest z zapaleniem płuc^10-12, natomiast u małych dzieci pierwotna lokalizacja ogniska infekcji pozostaje często nieustalona.

Severe pneumococcal infections result from dissemination of bacteria to the bloodstream and the central nervous system. Data from community-based studies indicate that overall annual incidence of pneumococcal bacteremia in the United States is an estimated 15-30 cases per 100, 000 population; the rate is higher for persons aged >=65 years (50-83 cases per 100, 000 population) and for children aged <=2 years (160 cases per 100, 000 population) [5-9]. In adults, 60%-87% of pneumococcal bacteremia is associated with pneumonia [10-12]; in young children, the primary sites of infection are frequently not identified.

Zagrożenie zachorowaniem na posocznicę jest w Stanach Zjednoczonych mniejsze w populacji osób rasy białej niż innych ras/grup etnicznych (np. Murzynów, rdzennych mieszkańców Alaski, Indian). Całkowita częstość występowania posocznicy jest u dorosłych osób rasy czarnej trzy do pięciu razy większa (49 - 58 przypadków na 100 000 ludności) w porównaniu do osób rasy białe5-8. Częstość występowania inwazyjnych chorób wywołanych pneumokokami jest szczególnie wysoka wśród rdzennych mieszkańców Alaski i Indian amerykańskich. Jak wykazano w ocenie prospektywnej, skorygowana do wieku coroczna częstość inwazyjnych zakażeń pneumokokowych wśród rdzennych mieszkańców Alaski i ich dzieci w wieku poniżej 2 lat wynosiła odpowiednio 74 i 624 przypadki na 100 000 ludności. Częstość występowania zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych i bakteryjnych zapaleń płuc w porównaniu do innych subpopulacji amerykańskich jest osiem do dziesięciu razy wyższa wśród rdzennych mieszkańców Alaski w każdym wieku 13. Natomiast spośród wszystkich populacji amerykańskich najwyższą częstość opisano wśród niektórych szczepów indiańskich (np. Apacze)14. Całkowita doroczna częstość występowania tych chorób wynosi wśród nich 156 przypadków na 100 000 ludności, a wśród dzieci w wieku od 1 do 2 lat 2396 przypadków na 100000.

In the United States, the risk for acquiring bacteremia is lower among white persons than among persons in other racial/ethnic groups (i. e., blacks, Alaskan Natives, and American Indians). Black adults have a threefold to fivefold higher overall incidence of bacteremia (49-58 cases per 100, 000 population) than whites [5-8]. Rates of invasive pneumococcal disease are exceptionally high among Alaskan Natives and American Indians. The age-adjusted annual incidence of invasive pneumococcal infection among Alaskan Natives and Alaskan Native children aged <2 years was determined by a prospective surveillance study to be 74 cases and 624 cases per 100, 000 population, respectively; rates for meningitis and bacteremic pneumonia are eightfold to tenfold higher for Alaskan Natives of all ages than for other U. S. population groups [13]. The highest incidence rates for any U. S. population have been reported among specific American Indian groups (e. g., Apache) [14]. The overall annual incidence for such groups is 156 cases per 100, 000 population; the incidence for children aged 1-2 years in these groups is 2, 396 cases per 100, 000 population.

Ocenia się, że w Stanach Zjednoczonych całkowita doroczna częstość występowania pneumokokowych zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych wynosi jeden do dwóch przypadków na 100 000 ludności15. Jest ona najwyższa wśród dzieci w wieku od 6 do 24 miesięcy i wśród osób powyżej 65. roku życia. Częstość występowania tej choroby jest dwukrotnie wyższa wśród populacji czarnej, niż wśród osób rasy białej i Latynosów. Ponieważ częstość zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych u dzieci wywołanych bakterią Haemophilus influenzae typu b (Hib) gwałtownie spadła po wprowadzeniu skoniugowanych szczepionek anty-Hib, S. pneumoniae stał się najczęstszą przyczyną bakteryjnych zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych w Stanach Zjednoczonych (CDC, dane nieopublikowane).

In the United States, the estimated overall annual incidence of pneumococcal meningitis is one to two cases per 100, 000 population [15]. The incidence of pneumococcal meningitis is highest among children aged 6-24 months and persons aged >=65 years; rates for blacks are twice as high as those for whites and Hispanics. Because the incidence of Haemophilus influenzae type b (Hib) meningitis in children rapidly decreased following the introduction of Hib conjugate vaccines, S. pneumoniae has become the most common cause of bacterial meningitis in the United States [CDC, unpublished data].

INNE ZAKAŻENIA PNEUMOKOKOWE

PNEUMOCOCCAL INFECTIONS

Zakażenia dolnych dróg oddechowych

Lower Respiratory Tract Infections

S. pneumoniae jest najczęstszym czynnikiem etiologicznym tzw. "domowych" zapaleń płuc, występujących najczęściej u osób w wieku podeszłym i małych dzieci. Dokładna częstość występowania zapaleń płuc wywołanych pneumokokami jest trudna do ustalenia, gdyż rutynowo wykonywane testy laboratoryjne są niewystarczająco swoiste i czułe. Niemniej jednak ocenia się, że co roku w Stanach Zjednoczonych występuje co najmniej 500 000 przypadków pneumokokowych zapaleń płuc; S. pneumoniae odpowiada za około 25 - 35% przypadków domowych zapaleń płuc u osób wymagających hospitalizacji 1619. Posocznica współistnieje u około 10 - 25% dorosłych pacjentów z pneumokokowym zapaleniem płuc 17-20.

S. pneumoniae is the most common cause, of community-acquired bacterial pneumonia, occurring most freguently among the elderly and young children. The precise incidence of pneumococcal pneumonia is difficult to ascertain because routine diagnostic tests are insufficiently specific and sensitive. Nonetheless, at least 500, 000 cases of pneumococcal pneumonia are estimated to occur annually in the United States; S. pneumoniae accounts for approximately 25%-35% of cases of community-acquired bacterial pneumonia in persons who reguire hospitalization [16-19]. Concomitant bacteremia occurs in approximately 10%-25% of adult patients who have pneumococcal pneumonia [17, 20].

Ostre zapalenie ucha środkowego i inne zakażenia górnych dróg oddechowych

Acute Otitis Media and Other Upper Respiratory Tract Infections

S. pneumoniae jest ważnym czynnikiem etiologicznym ostrych zapaleń ucha środkowego i innych zakażeń górnych dróg oddechowych (np. zapalenia zatok obocznych nosa). Chociaż ten typ zakażeń zwykle nie przechodzi w postać inwazyjną, niemniej jednak powodują one znaczną chorobowość i wymagają znacznych nakładów na leczenie. Ostre zapalenie ucha środkowego jest co roku w Stanach Zjednoczonych przyczyną ponad 24 milionów wizyt u pediatrów 21; około 30 - 50% tych przypadków wywołanych jest przez S. pneumoniae ²². Ostre zapalenia ucha środkowego występują najczęściej u dzieci w wieku poniżej 4 lat. W Stanach Zjednoczonych 62% dzieci przechodzi ostre zapalenie ucha środkowego w pierwszym roku życia, a prawie polowa przed ukończeniem trzeciego roku życia choruje co najmniej trzykrotnie23.

S. pneumoniae is a substantial cause of acute otitis media (AOM) and other upper respiratory tract infections (e. g., sinusitis). Although these types of infections usually do not progress to invasive disease, they cause considerable morbidity and medical cost. In the United States, AOM results in more than 24 million visits to pediatricians per year [21]; approximatety 30%-50% of AOM infections are caused by S. pneumoniae [22]. AOM infection most often occurs in children aged <4 years. In the United States, 62% of children experience an episode of AOM during their first year of life, and nearly half have had three or more episodes before their thfrd birthday [23].

ŚMIERTELNOŚĆ

MORTALITY

Ocenia się, że w Stanach Zjednoczonych zakażenia pneumokokami odpowiedzialne są za około 40 000 zgonów rocznie 1-2-24, a więc więcej niż w przypadku jakiejkolwiek innej choroby bakteryjnej, której można zapobiegać za pomocą szczepień ochronnych 25. Za pomocą szczepionki można byłoby potencjalnie zapobiec około połowie tych zgonów. Śmiertelność jest najwyższa w przypadkach zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych i posocznic, a umieralność wśród osób w wieku podeszłym i ze współistniejącymi innymi schorzeniami. Zgony dzieci w przebiegu zakażeń pneumokokowych są stosunkowo rzadkie, z wyjątkiem a) zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych, b) pacjentów z upośledzoną odpornością oraz c) pacjentów po splenektomii z ciężką posocznicą.

Pneumococcal infection causes an estimated 40, 000 deaths annually in the United States [1, 2, 24], accounting for more deaths than any other vaccine-preventable bacterial disease [25]. Approximately half of these deaths potentially could be prevented through the use of vaccine. Case-fatality rates are highest for meningitis and bacteremia, and the highest mortality occurs among the elderly and patients who have underlying medical conditions. Among children, death from pneumococcal infection is relatively uncommon, except among those who a) have meningitis, b) are immuno-compromised, or c) have undergone splenectomy and have severe bacteremia.