powrót do spisu treści

powrót do listy numerów archiwalnych

powrót do strony głównej

Wieloośrodkowe badania kliniczne trójfazowego preparatu antykoncepcyjnego Tri-Regol

Longin Marianowski, Barbara Grzechocińska

Oceniano skuteczność antykoncepcyjną, występowanie objawów niekorzystnych oraz kontrolę cyklu u 1613 kobiet (9435 cykli) stosujących przez 6 miesięcy preparat trójfazowy Tri-Regol (firmy Gedeon Richter LTD). Stwierdzono, że Tri-Regol skutecznie zapobiega niepożądanej ciąży, zapewnia dobrą kontrolę cyklu i jest dobrze tolerowany.

Doustne preparaty hormonalne zostały wprowadzone na rynek farmaceutyczny w celu planowania rodziny 30 lat temu. W tym czasie zarówno dawka sterydów o działaniu estrogennym została znacznie obniżona, jak również zaczęto stosować nowe progestageny.

W latach 70. wprowadzono nową metodę podawania hormonów - metodę trójfazową. Wszystkie te działania spowodowały znaczne zmniejszenie częstości występowania subiektywnych objawów ubocznych (objawów uciążliwych dla kobiety) oraz poważnych objawów niepożądanych (groźnych dla zdrowia). Niemniej wciąż trwają badania kliniczne kobiet w celu oceny tolerancji preparatów, działań niepożądanych oraz precyzyjnego określania przeciwwskazań do ich stosowania. Zwłaszcza te ostatnie na przestrzeni lat wciąż ulegają zmianom. Ważne bowiem jest, aby antykoncepcja była nie tylko skuteczna, ale również bezpieczna i dobrze przez kobiety tolerowana. Objawy niepożądane (poważne powikłania zdarzają się bardzo rzadko) są jedną z przyczyn rezygnacji ze stosowania preparatu lub zmiany na inny, o innym składzie, który wydaje się być lepiej tolerowany.

Zróżnicowanie dawek estrogenów i progestagenów może u niektórych kobiet mieć wpływ na tolerancję preparatu, jak również na zmniejszenie zależnego od dawek hormonów wpływu na metabolizm. Jednym z preparatów trójfazowych dostępnym na naszym rynku jest Tri-Regol. Zawiera on: 6 żółtych tabletek (0,05mg lewonorgestrelu, LNG i 0,03mg etynyloestradiolu, EE); 5 morelowych tabletek (0,075mg LNG i 0,04mg EE); 10 białych tabletek (0.125mg LNG i 0,03mg EE).

MATERIAŁ I METODY

Badania kliniczne, wieloośrodkowe, dotyczące stosowania Tri-Regolu przeprowadzono w 103 poradniach K na terenie całego kraju.*

Badaniami objęto 1613 kobiet w wieku 17-48 lat (średni wiek 27,5 lat). Na podstawie wywiadu i badania przedmiotowego, w tym ginekologicznego, nie stwierdzono przeciwwskazań do antykoncepcji hormonalnej. Tri-Regol stosowany był przez 1 - 6 cykli, ogółem przebadano 9435 cykli.

Ponad połowa kobiet (894) po raz pierwszy zaczęła stosować antykoncepcję hormonalną, pozostałe 719 kobiet wcześniej przyjmowało doustne preparaty antykoncepcyjne, przy czym przerwa wynosiła co najmniej 2 miesiące. Wśród badanych nigdy nie były w ciąży 532 kobiety (32,3 proc.), 1047 (64,2 proc.) miało co najmniej jedno dziecko. Regularne cykle miesiączkowe występowały u 80,7 procent kobiet. Badania kontrolne wykonywane były co miesiąc. Oceniano tolerancję preparatu, występowanie objawów niepożądanych oraz zmiany w badaniu przedmiotowym, w tym ginekologicznym. Wyniki powyższych badań notowane były w specjalnie przygotowanym w tym celu protokole.

WYNIKI I ICH OMÓWIENIE

Skuteczność

W powyższych badaniach wskaźnik skuteczności Pearla wynosił 0,13. Jedna pacjentka zaszła w ciążę w III cyklu stosowania Tri-Regolu. Ciąża została rozpoznana zaraz po tym, gdy nie pojawiło się krwawienie z odstawienia. Pacjentka negowała jakiekolwiek błędy związane z przyjmowaniem tabletek, nie brała również żadnych leków, które mogłyby osłabić działanie antykoncepcyjne preparatu. Wyniki badań skuteczności są zgodne z rezultatami badań innych autorów^2,7

Kontrola cyklu

Wyniki opracowań klinicznych wskazują, że najczęstszym powodem rezygnacji z antykoncepcji hormonalnej są plamienia i krwawienia w trakcie przyjmowania tabletek ⁴. Objawy te związane są zwykle z ilością i wzajemnymi proporcjami między poszczególnymi składnikami sterydów w preparacie.

Wyniki badań dotyczących plamień i krwawień „międzymiesiączkowych" przedstawiono w tabeli 1. Podczas stosowania Tri-Regolu plamienia wystąpiły w l cyklu u 9,1 proc. kobiet, w II cyklu u 4,8 proc. kobiet i ulegały stopniowemu zmniejszeniu do 2,1 proc. w VI cyklu. Krwawienia o miernym nasileniu miały miejsce w l cyklu u 1,4 proc., w II cyklu u 0,6 proc. i w VI u 0,2 proc. kobiet. Obfite krwawienia zdarzały się znacznie rzadziej, ich częstość wynosiła odpowiednio 0,2 proc., 0,1 proc., 0,1 proc. Woutersz na 70 282 cykli podaje 5,5 proc. plamień oraz 4,5 proc. krwawień. W materiale Droegemuellera (badano 240 cykli) plamienia pojawiły się u 3,3 proc., krwawienia u 3,8 proc. kobiet¹. Schilling na 389 przebadanych cykli podaje występowanie plamień u 14,9 proc. i krwawień u 8,7 proc. kobiet⁵.

W badanym materiale u większości kobiet krwawienia z odstawienia występowały regularnie, trwały 2 - 4 dni. Nie zmieniła się również, w porównaniu z okresem przed stosowaniem tabletek, obfitość krwawień. U 6,0 - 7,1 proc. kobiet, w zależności od cyklu, krwawienia były skąpsze. Żadna z badanych nie podawała, że krwawienia są obfitsze niż poprzednio.

Brak krwawień z odstawienia stwierdzono u 0,5% kobiet w l cyklu i 0,1% w VI cyklu stosowania preparatu. Ze względu na regularność cykli, niewielki odsetek kobiet z brakiem krwawień z odstawienia oraz zaledwie kilkuprocentowy odsetek plamień i krwawień „międzymiesiączkowych", Tri-Regol jest preparatem zapewniającym dobrą kontrolę cyklu.

Według Schillinga takie wyniki badań klinicznych związane są ze stabilizującym działaniem lewonorgestrelu na rozwój błony śluzowej macicy ^l5.

Działania niepożądane

Działania niepożądane związane ze stosowaniem Tri-Regolu właściwie nie różnią się od objawów występujących w związku ze stosowaniem innych preparatów antykoncepcyjnych ⁵.

W tabeli 2. przedstawiono częstość i nasilenie tych objawów, na które z reguły skarżyły się kobiety biorące udział w badaniach klinicznych.

Z danych zawartych w tabeli wynika, że najczęściej stwierdzanymi objawami są: nudności (22,5 proc. kobiet), uczucie napięcia gruczołów sutkowych (27,4 proc.), bóle głowy (14,7 proc.), dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (5,3 proc.), zawroty głowy (7,4 proc.). U większości kobiet, u których występowały powyższe objawy, miały one charakter łagodny, ich częstość i nasilenie zmniejszały się w kolejnych cyklach.

Osobnego omówienia wymagają wyniki badań dotyczących wpływu Tri-Regolu na libido, przyrost masy ciała oraz trądzik (tab. 3). Objawy powyższe zwykle najbardziej niepokoją kobiety, do których należy ostateczna decyzja dotycząca wyboru metody planowania rodziny.

W niniejszym badaniu obniżenie i wzrost libido występowały u podobnego odsetka kobiet. Na obniżenie libido zasadniczy wpływ ma rodzaj zastosowanego progestagenu. Wydaje się więc, że lewonorgestrel nie ma na ten objaw działania niekorzystnego. Natomiast wzrost libido może być związany z wieloma innymi przyczynami (np. z uczuciem pewności, że stosując antykoncepcję hormonalną, można skutecznie uniknąć niepożądanej ciąży). Subiektywne oceny kobiet wskazywały, że po 6 cyklach stosowania Tri-Regolu libido wracało do pewnego, akceptowanego dla większości z nich poziomu.

Zwraca uwagę, że tylko w pierwszych cyklach wzrost łaknienia wystąpił u większego odsetka kobiet (w l cyklu u 14,2 proc., w II u 9,6 proc.) niż przyrost masy ciała (w l cyklu u 7,5 proc., w II u 6,7 proc.). W pozostałych cyklach przyrost masy ciała w pewnym stopniu związany był ze wzrostem łaknienia, występował u tych samych kobiet i wynosił średnio około 1 - 3 kg. Uzyskane wyniki są zgodne z wynikami innych autorów [5'6!. Bardziej szczegółowa analiza tego zagadnienia może mieć znaczenie praktyczne, gdyż może wskazywać na konieczność stosowania odpowiedniej diety w pierwszych cyklach przyjmowania Tri-Regolu.

Pojawienie się zmian skórnych - trądziku - uzależnione jest od działania androgennego rogestagenu zawartego w preparacie antykoncepcyjnym. W powyższym badaniu trądzik wystąpił u 2 proc. kobiet w l cyklu stosowania Tri-Regolu, częstość uległa zmniejszeniu do 0,7 proc. w VI cyklu. Loudon i Biddel donoszą nawet o cofaniu się zmian trądzikowych pod wpływem preparatów zawierających EE/LNG ³.

Podczas 6-miesięcznego stosowania Tri-Regolu u żadnej z 1613 kobiet nie stwierdzono występowania poważnych objawów niepożądanych. W tabeli 4 wymieniono czynniki, które były przyczyną rezygnacji ze stosowania Tri-Regolu. Na 1613 kobiet nie ukończyło badań tylko 69, co stanowi 4,6 proc. Większość badanych dobrze oceniała preparat i jego stosowanie w celu planowania rodziny.

WNIOSKI

Na podstawie przeprowadzonych wieloośrodkowych badań klinicznych stwierdzono:

1. Tri-Regol jest preparatem skutecznym, wskaźnik Pearla wynosi 0,13;

2. Wykazano dobrą kontrolę cyklu i tolerancję;

3. W czasie stosowania Tri-Regolu nie stwierdzono poważnych objawów niepożądanych.

powrót do spisu treści

powrót do listy numerów archiwalnych

powrót do strony głównej

Piśmiennictwo:

1. Droogemueller W, i wsp.: Triphasic randomized clinical trial: comparative frequency of intermenstrual bleeding Am. J. Obstet. Gynecol. 1989, 161, 1407 - 11.

2. Dunson T. R. i wsp.: A multicentre comparative Irial of triphasic and monophasic tow-dose combined oral confracoptives Contraception 1993, 47, 515-25.

3. London N. B. Biddel S. B.: The effect of the, triphasic oral contraceptive on acne vulgaris: An intrrim report of an open multicenter stody. Uptade on trip basic oral contraception, 1982.

4. Rosenberg M. J. Long S. C.: Oral contraceptives and cycle control: a critical review of literature Adv. Contracept, 1992, 8 (Suppl, 1), 35-45.

5. Schilling L. H. i wsp.: Evaluation of the clinical performance of three triphasic oral contracoptives a multicenter, randomized comparative trial Am. J. Obstet. Gynocol, 1989, 160, 1264-8.

6. Woods E. R. i wsp.: Contraceptive complicance with a levonorgestrel triphasic and a norothindrono monophasic oral contraceptive in adolescent patients Am. J. Obstet. Gynecol. 1992, 166, 901-7.

* Lista lekarzy biorących udział w wieloośrodkowym badaniu klinicznym preparatu Tri-Regol: dr Teresa Ambroziewicz, dr Zenon Bannik, dr Maciej Bączkowski, dr Piotr Chmielewski, dr Maria Chojnacka, dr Elżbieta Ciociuch, dr Aleksandra Czarkowska - Dobrzańska, dr Ewa Dawidowicz, dr Krzysztof Drewiis, dr Zbigniew Dudkiewicz, dr Ewa Dyś, dr Bogusław Dzitka, dr Jolanta Faczyńska - Bninka, dr Ryszard Frąckowiak, dr Jolanta Gawlik, dr Małgorzata Gawrońska, dr Lesław Gmdkowski, dr Henryk Gulda, dr Tadeusz Hałas, dr Maria Horbowska - Orłów, dr Zbigniew Jankowski, dr Mirosław Jarczyński, dr Barbara Jeleniewska, dr Wiesław Kanadyś, dr Janusz Kanwiszer, dr Danuta Kardziś, dr Waldemar Karpowicz, dr Przemysław Kądziołka, dr Andrzej Klejewski, dr Grzegorz Koliński, dr Juliusz Kolt, dr Jan Kowalczyk, dr Janusz Kowal, dr Krzysztof Kucharski, dr Ryszard Kurdzielewicz, dr Zbigniew Liber, dr Antonina Loster, dr Zofia Machowicz, dr Danuta Maciudzińska - Sander, dr Hanna Malinowska, dr Marzena Marchocka - Wróbel, dr Iwona Marcinkowska - Antecka, dr Beata Melosik, dr Dariusz Mercik, dr Roman Mercik, dr Zofia Michalak, dr Jakub Michalczyk, dr Jerzy Michalewski, dr Mieczysław Milewicz, dr Irena Miodońska - Puszyńska, dr Krzysztof Miśkiewicz, dr Bronisław Mokwiński, dr Krystyna Molenda, dr Stanisław Muzyka, dr Romuald Niecewicz, dr Andrzej Niedzielski, dr Aleksandra Nowak - Skowrońska, dr Tadeusz Obrebski, dr Teresa Orlik - Runge, dr Leszek Pawelczyk, dr Grażyna Pawłowska - Leś, dr Ludwik Pawłowski, dr Wojciech Pepke, dr Zbigniew Piotera, dr Kazimierz Pityński, dr Zygmunt Poliński, dr Jerzy Pozowski, dr Mieczysław Radziejewski, dr Marek Ruciński, dr Ryszard Rytkowski, dr Czesław Sawiński, dr Teresa Schaller - Pruszkowska, dr Jerzy Schumacher, dr Andrzej Sidor, dr Mirosława Siemaszko, dr Marek Sitkiewicz, dr Mirosław Skóra, dr Konstanty Smuła, dr Krystyna Starszak, dr Czesław Stokowski, dr Krzysztof Stuwczyński, dr Stanisław Suchacki, dr Małgorzata Szałkiewicz, dr Jerzy Szczap, dr Małgorzata Szewczyk, dr Piotr Szkarba, dr Mirosław Szlachcic, dr Olga Szpalerska, dr Adam Tiszler, dr Julita Tuzinkiewicz, dr Anna Ulinan, dr Teresa Wartalska, dr Krystyna Wąlorska, dr Andrzej Wieklosz, dr Andrzej Wojcieszek, dr Maria Woźniak, dr Jacek Woźniakowski, dr Janusz Wróżek, dr Ewa Wszelaki - Lass, dr Jerzy Zazula, dr Jerzy Zdanowski, dr Jerzy Ziętek, dr Stanisław Zmieńka.

powrót do spisu treści

powrót do listy numerów archiwalnych

powrót do strony głównej